Rasa na dziedzińcu
Andaluzyjski koń stojący za widowiskiem
Skąd pochodzi koń andaluzyjski, czyli czystej krwi koń hiszpański, dlaczego Filip II założył królewską stadninę w Kordobie i do czego hodowano tę rasę.
Zarezerwuj miejsce w stajniach ↗Jeden koń, dwie nazwy
Koń andaluzyjski nazywany jest również czystej krwi koniem hiszpańskim, po hiszpańsku Pura Raza Española, czyli PRE. Swoją nazwę zawdzięcza Andaluzji na południu Hiszpanii i wywodzi się od koni iberyjskich z Hiszpanii i Portugalii. Wikipedia podaje, że jest uznawany za odrębną rasę od XV wieku, a jego budowa zmieniła się przez stulecia bardzo niewiele. Hiszpańska organizacja turystyczna nazywa PRE gwiazdą kordobańskiego widowiska.
Stare korzenie
Malowidła jaskiniowe dowodzą, że konie żyły na Półwyspie Iberyjskim od 20 000 do 30 000 lat. Wiele ludów odcisnęło swoje piętno na iberyjskich rasach, wśród nich Celtowie, Kartagińczycy, Rzymianie, plemiona germańskie i Arabowie. Koń iberyjski został rozpoznany jako utalentowany koń bojowy już w 450 roku p.n.e. Badania DNA sugerują, że koń andaluzyjski i koń berberyjski z Afryki Północnej przekroczyły Cieśninę Gibraltarską i wzajemnie wpłynęły na swoje linie krwi.
Mnisi i rodowody
Niektóre z najwcześniejszych spisanych rodowodów w udokumentowanej historii Europy prowadzili mnisi kartuscy od XIII wieku. Szlachta powierzała klasztorom hodowlę koni, ponieważ mnisi potrafili czytać i pisać. Stadniny koni andaluzyjskich powstały w klasztorach kartuskich pod koniec XV wieku. Hodowano w nich potężne, dźwigające ciężar konie dla Korony Kastylii z hiszpańskich klaczy, mieszanki klaczy i konia gorącokrwistego, która była wyższa i mocniej zbudowana niż pierwotna klacz.
Królewski koń Europy
Koń iberyjski stał się znany jako królewski koń Europy i pojawiał się na wielu królewskich dworach i w akademiach jeździeckich. W XVI wieku, za panowania Karola V i Filipa II, hiszpańskie konie uważano za najlepsze na świecie. Hiszpania wykorzystywała je także jako narzędzie dyplomacji, przyznając konie i prawa eksportowe faworyzowanym obywatelom i innej szlachcie królewskiej. Dobrej jakości konie należały głównie do zamożnych, nawet w samej Hiszpanii.
Filip II i Kordoba
Wikipedia odnotowuje dekret królewski Filipa II z 28 listopada 1567 roku, który sformalizował rasę hiszpańską i ustanowił królewską stadninę w Kordobie. Hodowane tam konie nosiły znak R wewnątrz koronowanej litery C. Źródła różnie datują założenie stadniny, od 1567 do 1572 roku, i każde umiejscawia je za panowania Filipa II. Stajnie to ten sam budynek, w którym dziś odbywa się widowisko — dlatego rasa i to miejsce należą do siebie.
Jak wygląda koń
Andaluzyjczyki są mocno zbudowane, zwarte i eleganckie, o długich, gęstych grzywach i ogonach. Wikipedia podaje średni wzrost około 156 centymetrów w kłębie. Najczęstszym umaszczeniem jest siwe, choć występują też gniade i inne kolory. Rasa słynie z inteligencji, wrażliwości i łagodności oraz z ruchu obszernego, wyniosłego i rytmicznego. Jej wysoko wysklepiona szyja i energiczne chody sprawiły, że stała się także popularną rasą filmową.
Do czego ją wyhodowano
Przez stulecia rasę selekcjonowano pod kątem atletyzmu. Andaluzyjczyki wykorzystywano w klasycznym ujeżdżeniu, powożeniu, korridzie i pracy przy bydle. Wikipedia zalicza je do pierwszych koni używanych w klasycznym ujeżdżeniu, a dziś wciąż startują w ujeżdżeniu. W 2010 roku na świecie istniało ponad 185 000 zarejestrowanych andaluzyjczyków. Trzy tradycje wymienione w widowisku w Kordobie — ujeżdżenie, doma vaquera i alta escuela — czerpią z tej historii pracy i ceremonii.
Na całym świecie
Konie hiszpańskie szerzyły się jako narzędzie dyplomacji, a w XV wieku były znane w całym basenie Morza Śródziemnego i w Europie Północnej. Dosiadali ich konkwistadorzy XVI wieku, a około 1500 roku zadomowiły się w stadninach na Santo Domingo. Andaluzyjczyk jest blisko spokrewniony z portugalskim lusitano i znajduje się w rodowodzie wielu koni gorącokrwistych w Europie oraz ras w obu Amerykach.
Źródła